1) Zeki Demirkubuz, hayatın çocuğudur; Nuri Bilge Ceylan ise hayatı dışarıdan seyreden, insanlar arasında derin gözlemler yapan bir insandır.

kış uykusu

2) Zeki Demirkubuz hikayelerinin en kritik ve yoğun anları, iç dünyasındaki duygu çatışmalarıdır. Alt metinler hakkında az düşünür, bu nedenle bu anları azımsayarak, sıradanlaştırarak verir. Oysa Nuri Bilge Ceylan’da ölü anlar merkezdedir, o anların ötekilerini nasıl hazırladığını çok iyi bilir, bu nedenle filmlerinin bütününde bu tutarlılık, derinlik ve içten içe bağlılık görülür.

3) Zeki Demirkubuz için sinema yalnızca hayatla hesaplaşmasında bir araçtır. Çünkü sanatı zaten hayatın içinde yaşarken öğrenmiştir. Aslında onun için sanat yapmak değil, hayat üzerine haykırmak esastır. Nuri Bilge Ceylan ise bir tür hayatı kitaplardan öğrenmiş gibidir, hayatı anlatmak için sanata başvurduğunda hayata dair gözlemleri, kültür ve sanatın tarihinden öyle beslenir ki sanat öne çıkar, hayat bir araca dönüşür.

zeki-demirkubuz

kader

4) Nuri Bilge Ceylan, anlamaya çalışmak ile güzel resmetme çabasına özgün ve özel bir anlam sağlamak için çok uğraşır. Zeki Demirkubuz ise anlamaya çalışmak değil, itiraz etmek için uğraşır, her şeyi sorar, geride kalana da “Bu niye böyle?” der. Düzene itiraz eder, muhaliftir.

5) Nuri Bilge Ceylan’ın film çekme dönemi hayatın içine karıştığı, insanlarla uğraştığı, kendini sorguladığı, hatta hayatla yüzleştiği zamandır. İnsanlarla uğraşmak onun pek hoşuna giden bir durum değildir, bu sebeple yorulur, bu da mesleğinden bıkmasına sebep olur. Ama kurguyla ve daha sonraki teknik işlerle baş başa kaldığında, deyim yerindeyse Nuri Bilge Ceylan ilk kez kendisiyle baş başa kalabilmekten dolayı rahatlamıştır. Zeki Demirkubuz ise film çekme sürecinde hayatın içinde dolduklarını, sette yağar. Yani sette mutlak egemenliğe bürünür. Onun yeri kurgu masası değil, duygularını rahatça dışa vurabildiği setlerdir.

nuri-bilge-ceylan

three monkey

6) Nuri Bilge Ceylan aslında filmlerinin hiçbirisinde tek bir hikaye anlatmaz. Bu nedenle bütün filmleri hem anlatılan bir hikayeye sahiptir, hem de bu hikayenin çok ötesindedir. Bütün filmleri metaforik olarak okunabilir, hatta okunmalıdır. Eğer metaforik olarak okunmazsa kavranamaz, ya da eksik okunmuş olur. Zeki Demirkubuz ise hikaye anlatır, filmlerinin kritik anlarında ise hikayeden çıkarılan sonuçları da yüksek sesle dile getirir. Zeki Demirkubuz’un filmlerini metaforik olarak okumak, hikayeyi arka planda bıraktığı için, belirli ölçülerde yanlıştır.

7) Zeki Demirkubuz, hayatın içinde kaybolduğu için hayata itirazı vardır; Nuri Bilge Ceylan ise yaşamın kargaşasının dışarısında durduğu için hayatla barışıktır. Zeki Demirkubuz, hayatta yaşarken anında veremediği yanıtları, sinemada aynı anı yaratarak haykırmak ister. Nuri Bilge Ceylan ise haykırılacak yanıtı değil, sorgulanacak hayatı vardır. Her şeye hayretle bakar.

yeraltı

8) Zeki Demirkubuz, materyalistliğinden yorulmuş gibidir. Hayatı yaşamıştır, hem de uçlarda. Şimdi soru sormak istemektedir, bütün bunlar neden oldu diye, buna ilişkin başkalarının verdikleri yanıtlara karşı çıkar. Bu nedenle filmleri polemiktir. Nuri Bilge Ceylan sinemasının merkezinde duran ise anlam arayışıdır. Filmleri çok daha materyalisttir. Hayatı yeterince yaşayamadığından, insanla çok daha barışıktır çünkü.

Yorumlar

Yorum

Paylaş : Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Google+0Email this to someone